नळदुर्ग किल्ला: महाराष्ट्राच्या ऐतिहासिक आणि स्थापत्यशास्त्रीय वैभवाचा मुकूट.Naldurg Fort Tuljapur, Dharashiv
नळदुर्ग किल्ला: महाराष्ट्राच्या ऐतिहासिक आणि स्थापत्यशास्त्रीय वैभवाचा मुकूट. Naldurg Fort Tuljapur, Dharashiv महाराष्ट्राची भूमी जशी गड-किल्ल्यांच्या शौर्यगाथांसाठी ओळखली जाते, तसेच ती राज्याच्या विविध भागांत पसरलेल्या अप्रतिम स्थापत्यशास्त्राची साक्ष देते. सह्याद्रीच्या पर्वतरांगांपासून ते थेट मैदानी प्रदेशांपर्यंत विखुरलेले हे दुर्ग आपल्या प्राचीन इतिहासाची प्रचिती आणून देतात. या वैभवशाली मालिकेतील एक अत्यंत भव्य आणि महत्त्वपूर्ण नाव म्हणजे नळदुर्ग किल्ला. धाराशिव (पूर्वीचे उस्मानाबाद) जिल्ह्यातील तुळजापूर तालुक्यात, बोरी नदीच्या काठावर उभा असलेला हा किल्ला म्हणजे लष्करी रणनीती, उत्कृष्ट जलव्यवस्थापन आणि मजबूत बांधकामाचा एक अनोखा संगम आहे. महाराष्ट्राच्या मैदानी भागात (भुईकोट) बांधलेल्या किल्ल्यांमध्ये नळदुर्ग हा क्षेत्रफळाच्या आणि विस्ताराच्या दृष्टीने सर्वात मोठा मानला जातो. १. ऐतिहासिक पार्श्वभूमी आणि नामांतर नळदुर्गच्या इतिहासाबाबत अनेक कथा आणि ऐतिहासिक संदर्भ जोडलेले आहेत. लोककथेनुसार, प्राचीन काळातील पौराणिक राजा 'नळ' आणि 'दमयंती' यांच्याशी या ठिकाणाचा संबंध जो...